عضویت ورود

گفت‌وگو با گلناز حسن‌زاده

• خانم حسن‌زاده ابتدا مختصری درباره خودتان توضیح دهید، تحصیلاتتان در چه زمینه‌ای است؟
o  لیسانس زیست‌شناسی دارم و موسیقی هم خوانده‌ام. البته رشته‌های مختلف هنری از جمله عکاسی و نقاشی را تجربه کرده ام.

• عکاسی را از چه زمانی شروع کردید؟
o حدودا از سال ٨٨عکاسی را شروع کردم.

• نقاشی هم خوانده‌اید؟
o بله، من جهاد دانشگاهی دوره نقاشی گذرانده‌ام. کارم نقاشی است و برای اینکه Photopaint انجام بدهم گفتم چرا از عکس‌های دیگران استفاده کنم؟ بروم از ایده‌های خودم عکاسی کنم و از آن نقاشی بکشم. درواقع عکاسی را از همین‌جا شروع کردم و متوجه شدم اصلاً یک دنیای دیگری است.

• پس الآن از روی عکس‌هایتان نقاشی هم می‌کنید؟
o اوایل بله، ولی بعدش که عکاسی را شروع کردم و بیشتر به عکاسی علاقه مند شدم نه.

• عکاسی را کجا آموزش دیدید؟
o اول تعداد کتاب در این زمینه خواندم بعد متوجه شدم احتیاج دارم آکادمیک یاد بگیرم. از خانه عکاسان شروع کردم. آنجا دوره‌های مختلف عکاسی را از مبتدی تا پیشرفته گذراندم.

• خب بعد از آن چه کردید؟
o به‌طور مستمر عکاسی را دنبال کردم.

• رویکردتان به چه سمتی است؟
o من هم مثل همه عکاسان شاخه‌ای مختلف عکاسی را امتحان کردم. هم مفهومی کار کردم، هم طبیعت، ولی شاخه اصلی‌ و مورد علاقه‌ام مستند اجتماعی است.

• چرا؟ چه شد که به این شاخه علاقه‌مند شدید؟
o من نقاشی هم که می‌کشم بیشتر سعی می‌کنم عواطف و حالات و روحیات درونی آدم‌ها را نشان بدهم. ، هر کجا که می‌روم می‌خواهم بدانم که در آنجا چه می‌گذرد و چطور زندگی می‌کنند و حس و حال آنها را احساس کنم. علاقه‌مندم آنچه که هست را عکاسی کنم و در آن دخل و تصرف نکنم.

• از وقتی عکاسی را شروع کردید چه فعالیت‌هایی در این زمینه داشتید؟
o شروع عکاسی، پراکنده عکس میگرفتم و بیشتر تجربه می کردم . بعد با راهنمایی اساتیدم بهتر و دقیق تربه مسائل نگاه کردم و کم کم مجموعه ای کار کردن هم جزئ از برنامه ام شد .  یک مجموعه از زندگی ماهیگیران در شمال کشور کار کردم، مجموعه‌ای درباره زنان خودسرپرست و یک مجموعه دیگر از زندگی یک مادر و دختر در خراسان که با مشکلات خاصی دست و پنجه نرم می کنند و همچنین طی سفری که به کشور هند داشتم از 6 شهر و دو روستای آنجا عکاسی کردم و مجموعه‌ای را تهیه کردم و بعد هم سفری به نپال داشتم که دقیقاً ده روز قبل از زلزله آنجا بودم و بعد از سفر هند هم سفری به ترکیه داشتم و از «میدان تقسیم» و اعتراضات و تجمعات این میدان عکاسی کردم .  

• شما شاغل هستید؟
o من در یک آموزشگاه مدرس نقاشی هستم.

• پس حسابی وقتتان آزاد است.
o حتی اگر آزاد هم نباشد حتماً جایی برای عکاسی خالی می‌کنم.

• اساتید عکاسی که با آنها مشورت می‌کنید چه کسانی هستند؟
o آقای حسین فاطمی هستند، آقای افسری و آقای علی کاوه که خیلی کمکم کردند و همچنین آقای هوشمندزاده.

• چه جالب چون هر یک از آنها رویکردهای متفاوتی نسبت به هم دارند :
o به نظرم  یک عکاس باید با نگاه‌های مختلف آشنا شود، با روش‌های مختلف . جناب افسری به نظر من  دیدگاه خاص خودشان را دارند، مفهومی کار می‌کنند و کتاب‌هایی را که به من معرفی می‌کردند خیلی به من کمک می‌کرد. به نظر من یک عکاس در عین حال باید یک منتقد هم باشد یعنی انقدر مطالعه داشته باشد و با شاخه‌های مختلف هنری آشنا باشد که بتواند خودش را حداقل در وهله اول نقد کند و آقای افسری این را به من یاد داد و این هیچ تناقضی با رویکرد من ندارد.

• اگر ممکن است کمی در مورد مجموعه نپالتان توضیح بدهید.
o من کتاب‌هایی خوانده بودم و دوست داشتم با مکتب‌های دیگر، مذاهب و سنت‌های دیگر آشنا شوم. به نظر من شرق دور خیلی جذابیت دارد و هرکسی باید حداقل یک بار این کشورها را ببینید. کتاب‌ها و نقاشی‌ها همه تأثیر می‌گذارد تا آدم بخواهد برود آن کشورها و شهرها را ببینید من خیلی کنجکاو بودم ببینیم زندگی‌شان چطور هست.

• از کجا شروع کردید و به دنبال چه بخشی از فرهنگ این کشور بودید؟
o من از «کاتماندو» و «بوکارا» عکاسی کردم. از دید یک نقاش خیلی جالب بود، مثلاً آن دو خانمی که در عکس‌هایم نقاشی می‌کنند، می‌گفتند ما برای بودا نقاشی می‌کنیم، پس باید پاک باشیم تا ذهنمان دستمان را به حرکت وا دارد و بتوانیم آنچه شایسته است را زیبا نقاشی کنیم. آنها اول ذهنشان را تطهیر می‌کنند که بتوانند نقاشی کنند.

• چند وقت آنجا بودید؟
o حدود یک ماه، از این یک ماه یک هفته کمتر «بوکارا» بودم و بقیه را در «کاتماندو»

• از چه جاهایی و چه موضوعاتی عکاسی کردید؟
o از معابد، مراسم سنتی‌، عروسی هایشان، از مراسم مرده‌سوزی‌ و همچنین از مشاغلشان عکاسی کردم. با این که در کاتماندو خیلی عکاسی کردم ولی به نظرم یک ماه فرصت کمی است برای به تصویر کشیدن این شهر، ولی تا جایی که توانستم تلاش کردم به نقاط مختلف شهر بروم و از زندگی مردم عکاسی کنم.

• بعدچطور با آنها ارتباط برقرار می‌کردید؟
o نپالی ها فرهنگ و زبانشان بسیار به هند نزدیک است. به همین خاطر مثل هندی ها انگلیسی‌شان خوب است. از سوی دیگر چون منطقه توریستی محسوب می شود، همه‌شان انگلیسی میدانند و اکثر آنها با توریست‌ها همکاری می‌کنند.

• با شما چطور همکاری کردند؟ مشکلی برای عکاسی نداشتید؟
o نه. از آنها اجازه می گرفتم و آنها هم معمولا مخالفتی نداشتند و می توانستم راحت از آنها عکاسی کنم. در کل خیلی همکاری می‌کردند. هنوز هم با خیلی‌هایشان ارتباط دارم و هنوز از من می پرسند که باز هم به نپال می روم یا نه. مردم نپال خونگرم هستند. حتی اگر وارد زندگی‌شان شوید هم ایراد نمی‌گیرند.

• آنجا سوژه خاصی پیدا نکردید که بخواهید به صورت مجموعه به آن بپردازید؟
o توی یک ماه من تازه شناخت کلی پیدا کردم ولی در آینده‌ای نه چندان دور و در زمان مناسب سوژه‌هایی دارم که دوباره باید بروم و عکس بگیرم. یکی از موضوعاتی که در نظر دارم تفاوت های نپال و زندکی مردم در این کشور پیش و پس از زلزله است. می‌خواهم بروم ببینم حالا در چه وضعیتی هستند، جاهایی که عکاسی کرده بودم چه بلایی به سرشان آمده، چه اقداماتی کردند. به نظر من سفر آینده ام به نپال می تواند تکمیل‌کننده عکس‌های سفر اولم باشد.

• در نظر دارید با عکس هایی که انتخاب کرده اید چه کنید؟
o با این مجموعه قرار بود نمایشگاهی در خانه هنرمندان یا گالری محسن برپا کنم. اما چون می‌خواستند این مجموعه را به مناسبت زلزله نپال به نمایش بگذارند، احساس کردم این مجموعه کامل نیست و باید بروم و ببینم بعد از زلزله چه سرانجامی داشته اند. برای همین دست نگه داشتم تا در سفر آینده ام به نپال این مجموعه را کامل کنم.

• پیش از این هم نمایشگاهی داشته‌اید؟
o نمایشگاه انفرادی نداشته‌ام، اما در چندین نمایشگاه‌ گروهی شرکت کرده‌ام. بطور مثال در نمایشگاهی با موضع زنان ایرانی در دانشگاه واشنگتن، منتخب نمایشگاه فتوژورنالیست در کشور آمریکا، جشنواره تصویر سال تهران مربوط به سال ۹۵، اکسپوی عکس تهران در خانه هنرمندان در سال های ۹۱و ۹۲، منتخب نمایشگاه عکس اسلونی و منتخب نمایشگاه عکس مستند اجتماعی در کشور بلغارستان. این ها تعداد معدودی از نمایشگاه هایی بوده اند که عکس هایم در آنها حضور داشت. همچنین برخی از عکس هایی که از نپال گرفتم در نمایشگاه فتوژورنالیست آمریکا انتخاب و به نمایش در آمد.

مصاحبه کننده : پریسا رحیمی

نظرات (0)